DOŚWIADCZENIE. STRATEGIA. KONSEKWENCJA.

02PRAWO KARNE
SKARBOWE

Prawo karne skarbowe określa czyny stanowiące przestępstwa skarbowe oraz wykroczenia skarbowe. Jest to dziedzina pozostająca w ścisłym związku nie tylko z prawem podatkowym, lecz również z prawem karnym. Niejednokrotnie to samo zdarzenie gospodarcze może bowiem prowadzić do postawienia zarzutów zarówno na gruncie Kodeksu karnego skarbowego, jak i Kodeksu karnego, czego przykładem mogą być sprawy dotyczące wystawiania lub posługiwania się nierzetelnymi fakturami VAT.

Sprawy karne skarbowe są nierozerwalnie związane z postępowaniami podatkowymi i kontrolami podatkowymi. Ustalenia poczynione przez organy podatkowe niejednokrotnie stają się bezpośrednim impulsem do wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a następnie podstawą przedstawienia zarzutów. Akta postępowań podatkowych stanowią przy tym nierzadko istotną część materiału dowodowego, na którym opiera się później oskarżenie. Aktywność na gruncie postępowania podatkowego może istotnie wpłynąć na wynik postępowań karnego.

Dlatego obrona w sprawach karnych skarbowych wymaga często równoległego i spójnego działania na obu płaszczyznach podatkowej i karnej. Ustalenia dokonane na etapie kontroli lub postępowania podatkowego mogą bowiem bezpośrednio wpływać na późniejszą sytuację procesową przedsiębiorcy, członka zarządu czy osoby odpowiedzialnej za sprawy finansowe spółki.

Nie każdy błąd w stosowaniu skomplikowanych przepisów podatkowych oznacza zamiar popełnienia przestępstwa skarbowego. Wadliwe rozliczenie, przyjęcie nieprawidłowej kwalifikacji podatkowej czy odmienna interpretacja przepisów nie przesądzają same przez się o świadomym i zamierzonym działaniu w celu uszczuplenia należności publicznoprawnej lub uniknięcia opodatkowania. W sprawach tego rodzaju zasadniczego znaczenia nabiera ustalenie nie tylko tego, czy rozliczenie było prawidłowe, ale również, dlaczego podatnik postąpił w określony sposób, jaką wiedzą wówczas dysponował i czy można przypisać mu wymagane przez ustawę znamiona strony podmiotowej. Błąd nie oznacza zamiaru popełnienia przestępstwa.

Szczególnie poważne konsekwencje mogą wiązać się z zakwestionowaniem przez organy podatkowe lub organy ścigania rzetelności faktur VAT. Przedsiębiorca może przy tym znaleźć się w łańcuchu transakcji objętych oszustwem podatkowym również bez świadomości przestępczej działalności pozostałych jego uczestników. Dlatego w sprawach dotyczących tzw. karuzel VAT kluczowe znaczenie ma szczegółowe odtworzenie rzeczywistego przebiegu transakcji, relacji z kontrahentami oraz okoliczności towarzyszących podejmowaniu decyzji gospodarczych.

Do najczęściej występujących przestępstw i wykroczeń skarbowych należą m.in.:
– nieujawnienie przedmiotu lub podstawy opodatkowania
– posłużenie się nierzetelną fakturą VAT
– wystawienie nierzetelnej faktury VAT
– firmanctwo
– oszustwo podatkowe
– nierzetelne prowadzenie ksiąg
– przestępstwa akcyzowe